Berceuse (1920)
Une nounou me surveillait,
Près du berceau elle chantait :
« Dodo,
dodo,
dodo. »
La vieille nounou me rassure,
Les planches de bouleau murmurent :
« Cric
crac.
Cric et crac. »
La nounou chante tristement,
Les planches grincent bruyamment :
« Cric
croc.
Cric et croc. »
Mon doux trésor, endors-toi, dors !
Tendre chéri, endors-toi, dors !
« Dodo,
dodo,
dodo. »
Mes pieds poussent la couverture,
Mes mains l’ôtent de ma figure.
« Dodo,
dodo,
dodo. »
La nounou me rebordera,
Me recouvrira sous le drap.
« Dodo,
dodo,
dodo. »
Le chant de la nounou fini,
Je me mets à vagir aussi :
« O-do,
o-do. »
Et la nounou chante à nouveau :
« Dans la forêt vole un perdreau.
Dodo,
dodo, dodo.
Papa pour la chasse est parti,
Aux écureuils et aux perdrix.
Dodo,
dodo, dodo.
C’est avec ardeur qu’il travaille,
Il t’apportera moult volailles.
Dodo,
dodo, dodo.
Maman est partie pour les foins.
Pas pour longtemps… Ne pleure point !
Dodo,
dodo, dodo.
Tu seras un homme, bientôt,
T’envoleras comme un oiseau !…
Dodo,
dodo, dodo… »
Longtemps la nounou chante
ainsi,
Jusqu'à être bercée aussi.
« Dodo,
dodo,
dodo. »
La bise siffle à l’extérieur,
Mais dedans règne la chaleur.
« Dodo,
dodo,
dodo. »
Le berceau d’enfant se balance,
La nounou tombe en somnolence.
« Dodo,
dodo,
dodo… »
C’est pour vous que j’écris ceci,
Fillettes et garçons chéris
Au terme de ma longue vie
Dans le cher pays de Komi.
Vous chanterez à votre tour,
Pour vos frères et sœurs, un jour :
« Dodo,
dodo,
dodo. »
Et l’on entend dans ces
chansons,
Ces tendres et mélodieux sons,
De la forêt le moindre bruit,
La vie du peuple de Komi,
tous ses tourments des anciens temps,
Et la joie qu’il cherche à présent.
|
Öввö
Пöчö менö видзлывлiс,
Потан дорын сьывлывлiс:
«Öввö,
öввö,
öввö».
Пöчö менö ланьтöдö,
Кыдз пу лайкан дзуркöдö:
«Луйк-лайк.
Луйки-лайк».
Пöчö сьылö нораа,
Лайкан дзуртö гораа:
«Дзурк-дзурк.
Дзурки-дзурк».
Зарни пиöй, узь нин, узь!
Сьöлöмшöрöй, узь нин, узь!
«Öввö,
öввö,
öввö».
Шебрас кокöн чужъялас,
Ичöт кекöн шыблалас.
«Öввö,
öввö,
öввö».
Пöчö бара тубыртас,
Эшкын улö шебрöдас.
«Öввö,
öввö,
öввö».
Кодыр дугдас сьывны пöч,
Кута лöвтны ачым тшöтш:
«Öв,
öв-öв,
öв».
Пöчö бара нин сьылö:
«Вöрын лэбалö сильö.
Öввö,
öввö,
öввö.
Айыд мунiс вöравны,
Сьöла-урöс лыйлыны.
Öввö,
öввö,
öввö.
Зэв öд сiйö ачус зiль,
Ваяс тэныд уна силь.
Öввö,
öввö,
öввö.
Мамыд мунiс турунла.
Регыд локтас... Эн бöрд, эн!
Öввö,
öввö,
öввö.
Быдман — ыджыд лоан
морт,
Вылö лэбзян пöтка-борд!..
Öввö,
öввö,
öввö… »
Кузя тадзи сьылас пöч,
Кытчöдз оз ланьт ачыс тшöтш.
«Öввö,
öввö,
öввö».
Ывла-н вой тöв шутьлялö,
Керка-н шоныд онялö.
«Öввö,
öввö,
öввö».
Кага потан довъялö,
Пöчö сэнi вугралö.
«Öввö,
öввö,
öввö…»
Тайö гижа тiянлы,
Сьöлöмшöр ныв-пиянлы
Уна олöм во бöрын
Муса Коми му вылын.
Гашкö, коркö сьылыштлад,
Посни чой-вок ланьтöдлад:
«Öввö,
öввö,
öввö».
Тайö сьыланкывъясас,
Небыд, мича шыясас
Кылö вöрлöн шувгöмыс,
Коми йöзлöн олöмыс,
Важся тiльсьöм-мырсьöмныс,
Выльын гажсö перйöмныс.
|
Le train (1928)
Les traverses ploient et crissent,
Les rails filent, filent, filent...
Enfumé, à grand vacarme ;
Tout en pourfendant le vent,
À l’oreille il chante et chante :
Hé ! Qui va par monts, par vaux ?
Qui donc ? Oyez, fils terrestres !
Forgez fer et piquez cœur,
Bon voyage, long voyage...
Regard droit et sans faiblir.
Gaiement veille sur la vie !
Par les bois, les prés, les buttes,
Avançons, et vite, et vite !
Près du terme du voyage...
Révolus les jours et nuits,
Proches sont les feux de gare.
Oyez, oyez ! Fabriquez
Tous ensemble un art de vivre,
Haut les cœurs ! Envolez-vous,
Ouvrez-vous les uns aux autres.
Ne fléchissez pas la tête :
Belle est notre vie présente !...
À cheval de fer, en route !
Allons ! crie le signal rouge,
Galopons à la vapeur.
Nous tous : vis, traverses, rails...
Tous, voilà ce que nous sommes.
Tous ensemble, tous ensemble !
(Poème moderniste d’inspiration russe.
Le chemin de fer n’arrivera en komi qu’en 1942, dans
le cadre du Goulag.)
|
Поезд
Шпалъяс синсьö, шпалъяс дзуртö,
Рельсъяс мунö, мунö, мунö...
Тшынöн пуркйö, горзö-увгö;
Тöвсö гартö, тöвсö дзугö,
Пеляд сьылö, сьылö, сьылö:
Эй ті! Код сэн, ылын-матын?
Код эм? Кылад, мувыв пиян!
Кöртсö дорöй, сьöлöм ёнтöй,
Гажа туйсö, паськыд туйсö...
Водзö видзöд, эн тэ личöд.
Олöм вылö гажа видзöд.
Вöрті, ыбті, видзьяс вывті
Мунам водзö, öдйö вывті
Туйлöн помыс матын, матын...
Колйö бöрö лунъяс, войяс,
Матын станциялöн бияс.
Эй ті! Кылад? Вöчöй асьныд
Оланногсö öтув ставныд,
Вылö лэбзьöй, сьöлöм öзтöй,
Мöда-мöдлысь вежöр восьтöй.
Энö улö öшöй юр –
Олам дырйыс öні бур!..
Ставным туйын – кöрт вöв вылыв.
Кöрт вöв вылыв, гöрд звöн шыö
Гöнеч мунам – бусъям тшынöн.
Ставным – шпалъяс, винтъяс, рельсъяс...
Ставным лоам сійö ми.
Ставным, ставным öтув ми!
|